ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ LEADER+

Ημερομηνία Υποβολής Προτάσεων: Αρχές 2002 (εκτίμηση)

Αναλυτική Παρουσίαση Προγράμματος (MS Word 2000)

 

Στις 14 Απριλίου 2000 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τις τελικές κατευθύνσεις της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας LEADER+, που αφορά την αγροτική ανάπτυξη και αποτελεί συνέχεια των Πρωτοβουλιών LEADER Ι και ΙΙ. Στα πλαίσια της προαναφερόμενης έγκρισης η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε Ανακοίνωση προς τα Κράτη Μέλη (PDF) με την οποία καθορίζονται οι γενικές κατευθύνσεις για την κοινοτική πρωτοβουλία όσον αφορά την αγροτική ανάπτυξη (LEADER +).

Τα κράτη - μέλη, στην περίπτωση της χώρας μας το Υπουργείο Γεωργίας, θα πρέπει εντός 6 μηνών να υποβάλλουν τα προγράμματα τους στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς έγκριση. Δηλαδή, το Υπουργείο Γεωργίας πρέπει μέχρι τον προσεχή Οκτώβριο να υποβάλλει το σχέδιο εφαρμογής του LEADER+, για την Ελλάδα, στο οποίο θα υπάρχουν οι βασικές αναφορές στις περιοχές που θα εφαρμοσθεί, στα Μέτρα που θα επιχορηγηθούν στο ανώτατο ύψος των επενδύσεων που θα επιχορηγούνται, στον αριθμό των Ομάδων Τοπικής Δράσης (Ο.Τ.Δ.) που θα ενταχθούν και γενικότερα σε όλα εκείνα τα στοιχεία που θα καθορίζουν το πλαίσιο εφαρμογής του προγράμματος και με βάση τα οποία οι Ο.Τ.Δ. θα πρέπει να υποβάλλουν τα περιφερειακά τους προγράμματα.

Ήδη, το Υπουργείο Γεωργίας συνέστησε επιτροπή για την προετοιμασία του LEADER+, η οποία περιλαμβάνει ανώτερους υπαλλήλους διαφόρων Διευθύνσεων του και εκπροσώπους του δικτύου των Ο.Τ.Δ.

Αντίστοιχα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντός των 5 μηνών, δηλ το αργότερο έως τον Μάρτιο του 2001, θα εγκρίνει τα προγράμματα των κρατών - μελών και στη συνέχεια το Υπουργείο Γεωργίας θα ζητήσει από το Ο.Τ.Δ. να υποβάλλουν τις προτάσεις τους προς έγκριση σε εθνικό επίπεδο.

Αυτή η διαδικασία έγκρισης και υπογραφής σύμβασης των Ο.Τ.Δ. με το Υπουργείο Γεωργίας αναμένεται να διαρκέσει αρκετούς μήνες και θα καλύψει, αν όχι όλο, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του 2001.

Τέλος, μετά την έγκριση των Ο.Τ.Δ. και των προγραμμάτων τους, θα αρχίσει να υλοποιείται το LEADER+ στις περιοχές που εγκρίθηκε και οι Ο.Τ.Δ. θα προκηρύξουν το πρόγραμμα, ζητώντας από τους ενδιαφερόμενους φορείς τους φακέλους με τα σχέδια των επενδύσεων. Αυτό αναμένεται να γίνει στο τέλος του 2001 - αρχές του 2002 και ουσιαστικά το LEADER+ θα αρχίσει να αποδίδει έργο στα μέσα έως τα τέλη του 2002.


ΣΤΟΧΟΙ

Οι στόχοι της νέας Πρωτοβουλίας είναι μα παροτρύνει και να στηρίξει τους φορείς των αγροτικών περιοχών να αξιοποιήσουν το δυναμικό της περιοχής τους, κάτω από μια περισσότερο μακροπρόθεσμη προοπτική και θα αποβλέπει στην προώθηση της εφαρμογής ολοκληρωμένων και πρωτότυπων στρατηγικών αειφόρου ανάπτυξης, υψηλής ποιότητας, στόχος των οποίων θα είναι η πιλοτική εφαρμογή νέων μορφών:

  • αξιοποίησης της φυσικής πολιτιστικής κληρονομιάς
  • ενίσχυσης του οικονομικού πλαισίου, προκειμένου να συμβάλλει στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης
  • βελτίωσης της οργανωτικής ικανότητας των φορέων


ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Αν και στην ουσία στο LEADER+ όλες οι αγροτικές περιοχές θα είναι επιλέξιμες, προκειμένου να συγκεντρωθούν οι Κοινοτικοί πόροι στις πλέον ενδιαφέρουσες προτάσεις και να λειτουργήσουν οι προτάσεις αυτές ως μοχλοί ανάπτυξης, μόνο περιορισμένος αριθμός περιοχών θα τύχει χρηματοδοτικής στήριξης.

Το κράτος - μέλος μπορεί να περιορίσει την εφαρμογή του LEADER+ σε ορισμένες αγροτικές περιοχές, αν αυτό δικαιολογείται βάσει κριτηρίων σύμφωνων με τους στόχους της πολιτικής που εφαρμόζει στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης.

Αντίστοιχα, οι Ο.Τ.Δ. θα επιλέγουν περιοχές περιορισμένης έκτασης και αγροτικού χαρακτήρα, οι οποίες αποτελούν ομοιογενές σύνολο από φυσική (γεωγραφική), οικονομική και κοινωνική άποψη.

Οι περιοχές αυτές θα πρέπει να διαθέτουν ικανό ανθρώπινο δυναμικό και χρηματο-οικονομικούς πόρους, για να στηρίξουν μια βιώσιμη αναπτυξιακή στρατηγική.

Ο συνολικός πληθυσμός της περιοχής εφαρμογής δεν θα υπερβαίνει τους 100.000 κατοίκους και δεν θα είναι μικρότερος των 10.000 κατοίκων.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

’ξονας Προτεραιότητας Ολοκληρωμένου πιλοτικού χαρακτήρα στρατηγικές αγροτικής ανάπτυξης
Μέτρο 1 Παρεμβάσεις αγροτικού τουρισμού ολοκληρωμένης προσέγγισης
Μέτρο 2 Μικρές βιοτεχνίες και επιχειρήσεις στον αγροτικό χώρο
Μέτρο 3 Στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της ποιότητας με αξιοποίηση σύγχρονης τεχνολογίας και τεχνογνωσίας
Μέτρο 4 Υποστηρικτικές ενέργειες
Μέτρο 5 Προστασία, ανάδειξη και αξιοποίηση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς
Μέτρο 6 Τεχνική Στήριξη Ο.Τ.Δ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχει η δυνατότητα αναλυτικής παρουσίασης των προαναφερόμενων μέτρων. (MS Word 2000)

ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ

Δικαιούχοι για την εφαρμογή του προγράμματος σε μια περιοχή θα είναι μόνον Ομάδες Τοπικής Δράσης (Ο.Τ.Δ.) και όχι και Συλλογικοί Φορείς, όπως ίσχυε στο LEADER-II.

Στον Ο.Τ.Δ. θα πρέπει να αντιπροσωπεύονται οι κοινωνικό - οικονομικοί κύκλοι της περιοχής, σαν ένα εξισορροπημένο αντιπροσωπευτικό σύνολο εταίρων.

Σε επίπεδο λήψης αποφάσεων, οι οικονομικοί εταίροι και οι ενώσεις θα πρέπει να εκπροσωπούν τουλάχιστον το 50% της τοπικής εταιρικής σχέσης.

ΣΚΕΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Το LEADER+ αρθρώνεται γύρω από τρία (3) Σκέλη:

Σκέλος 1ο Στήριξη των ολοκληρωμένων και πιλοτικών στρατηγικών των αγροτικών περιοχών, βάσει μιας προσέγγισης εκ των κάτω προς τα άνω και οριζόντιας εταιρικής σχέσης.
Σκέλος 2ο Στήριξη της συνεργασίας μεταξύ των περιοχών και της διακρατικής συνεργασίας
Σκέλος 3ο Δικτύωση του συνόλου των αγροτικών περιοχών της Κοινότητας, ανεξάρτητα εάν συμμετέχουν στο LEADER+ και όλων των φορέων αγροτικής ανάπτυξης.

Τα προαναφερόμενα σκέλη του προγράμματος παρουσιάζονται αναλυτικά παρακάτω:


Σκέλος 1ο

Εδώ περιλαμβάνονται όλες οι δράσεις και ενέργειες που πρόκειται να υλοποιηθούν σε κάθε περιοχή εφαρμογής του LEADER+, οι γενικές κατευθύνσεις των οποίων θα καθοριστούν από το Σχέδιο που θα υποβάλλει το Υπουργείο Γεωργίας και αφού εγκριθεί από την Επιτροπή, θα γίνει αντίστοιχη ενημέρωση προς τις Ο.Τ.Δ. (ίσως με εγκύκλιο του Υπουργείου) για να συνταχθούν τα αντίστοιχα Επιχειρησιακά Προγράμματα αυτών.

Η Αναπτυξιακή Στρατηγική των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων θα πρέπει να είναι Ολοκληρωμένη, να έχει Σφαιρική Προσέγγιση, να διαπραγματεύεται θέματα που προκαλούν ενδιαφέρον.

Τα ανωτέρω επιτυγχάνονται με την:

  • Χρήση της Νέας Τεχνογνωσίας και Τεχνολογίας συμβάλλοντας έτσι στην βελτίωση της ποιότητας ζωής καθώς και της ανταγωνιστικότητας
  • Στόχευση στη βελτίωση
  • Αξιοποίηση τοπικών προϊόντων μέσω συλλογικών ενεργειών και πρόσβασης στις αγορές
  • Αξιοποίηση φυσικών και πολιτιστικών πόρων

Οι στόχοι της νέας Πρωτοβουλίας είναι

I. να παροτρύνει και να στηρίξει τους φορείς των αγροτικών περιοχών να αξιοποιήσουν το δυναμικό της περιοχής τους, κάτω από μια περισσότερο μακροπρόθεσμη προοπτική και θα αποβλέπει στην προώθηση της εφαρμογής ολοκληρωμένων και πρωτότυπων στρατηγικών αειφόρου ανάπτυξης, υψηλής ποιότητας, στόχος των οποίων θα είναι η πιλοτική εφαρμογή νέων μορφών όπως η:

  • αξιοποίηση της φυσικής πολιτιστικής κληρονομιάς,
  • ενίσχυση του οικονομικού πλαισίου, προκειμένου να συμβάλλει στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης,
  • βελτίωση της οργανωτικής ικανότητας των φορέων,

II. Να καταδεικνύει τη βάση της και τη συνεκτικότητα με την περιοχή εφαρμογής από κοινωνικό- οικονομική άποψη, δηλαδή να είναι:

  • Βιώσιμη
  • Αειφόρος (συνεχής)

III. Να τονιστεί ο πιλοτικός της χαρακτήρας, όπως:

  • Ανάπτυξη νέων προιόντων και υπηρεσιών σύμφωνα με τις τοπικές ιδιομορφίες
  • Νέες μέθοδοι παραγωγής
  • Συνδυασμός ανεξαρτήτων τομέων οικονομίας
  • Πρωτότυπη μορφή οργάνωσης και συμμετοχής του τοπικού πληθυσμού

IV. Να καταδεικνύει το μεταβιβάσιμο χαρακτήρα των προτεινόμενων μεθόδων.

V. Να είναι συμπληρωματική σε σχέση με άλλα προγράμματα που υλοποιούνται στην περιοχή

Εκτός από τις δράσεις που έχουν εφαρμοσθεί μέχρι τώρα στο LEADER - II και για τις οποίες δεν γνωρίζουμε ακόμη εάν θα είναι επιλέξιμες στο LEADER+ (π.χ. δεν γνωρίζουμε εάν θα υπάρχει η δυνατότητα χρηματοδότησης τουριστικών καταλυμάτων γενικώς ή μόνο παραδοσιακών με μετατροπή τους σε καταλύματα και αυτά σε περιορισμένο βαθμό ή μόνο επενδύσεων που αφορούν ήπιες μορφές εναλλακτικού τουρισμού), έχουν αναπτυχθεί από την Εταιρεία μας κάποιοι προβληματισμοί και απόψεις οι οποίες αφορούν κυρίως τα τοπικά προϊόντα, όπως "Δράσεις Προβολής, Προώθησης και Ποιοτικής Αναβάθμισης Προϊόντων μέσα από Δίκτυα και Δομές".

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με:

  • A Τοπικά Σύμφωνα Ποιότητας
  • A Σύμφωνα Προώθησης και διασύνδεσή τους με την προώθηση τοπικών προϊόντων
  • A Πολιτιστικές δραστηριότητες και διασύνδεσή τους με την προώθηση τοπικών προϊόντων
  • A Προβολή και επιμελημένη παρουσίαση των προϊόντων και επαφή των με τους επισκέπτες
  • A Συνεχή επαφή του επισκέπτη με τα προϊόντα, δηλαδή να τα συναντά σε κάθε βήμα του στο εστιατόριο, στο ξενοδοχείο, σε καταστήματα πώλησης κλπ
  • A Συστηματική συνεργασία του παραγωγού με τους επαγγελματίες εστίασης, ώστε το προϊόν να προσφέρεται επώνυμα και ως αυθεντικό στον πελάτη και όχι να χάνεται στην κουζίνα
  • A Εξασφάλιση της ποιότητας, της υγιεινής και της ασφάλειας των προϊόντων:
    1. α) σε ευρύτερη κλίμακα με Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π), Προϊόντα με Γεωγραφική Ένδειξη (Π.Γ.Ε)
    2. β) σε μικρότερη κλίμακα με τον χαρακτηρισμό προϊόντων σε μικρές γεωγραφικές περιοχές (τουριστικές περιοχές), μέσα από τουριστικά πακέτα γευσιγνωσίας, διαγωνισμούς τοπικών προϊόντων τοπικές ετικέτες (Labels), δρόμους προϊόντων κλπ.
  • Δημιουργία δικτύων συνεργασίας για την εξασφάλιση της συστηματικής προώθησης - προβολής των προϊόντων, όχι μόνο στην περιοχή παραγωγής τους, αλλά και στα αστικά κέντρα, όπου ο επισκέπτης που δοκίμασε το προϊόν να μπορεί να το προμηθευτεί στο μέρος που ζει.
  • Προθήκες προβολής, με συνθήκες υγιεινής, της επί τόπου πώλησης προϊόντων στους οδικούς άξονες.

Σκέλος 2ο

Το Σκέλος αυτό αποβλέπει στην ενθάρρυνση και τη στήριξη της συνεργασίας μεταξύ των περιοχών:
α. Του ιδίου κράτους μέλους
β. Πολλών κρατών - μελών (διακρατική συνεργασία)

Η συνεργασία αυτή δεν συνίσταται μόνο σε μια απλή ανταλλαγή εμπειριών, αλλά στην υλοποίηση μιας κοινής ενέργειας.

Η συνεργασία μπορεί να γίνει και με περιοχές που δεν είναι ενταγμένες στο LEADER+, αλλά είχαν επιλεγεί στα LEADER I και ΙΙ.


Σκέλος 3ο

Η ανταλλαγή των επιτευγμάτων, των εμπειριών και της τεχνογνωσίας μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών στην Κοινότητα, αποτέλεσε προτεραιότητα στο LEADER-II και θα συνεχισθεί σε LEADER+.

Η δικτύωση του συνόλου των αγροτικών περιοχών θα ενισχυθεί όχι μόνο με στόχο την ανταλλαγή και τη μεταφορά εμπειριών, αλλά και με στόχους:

  • Την τόνωση και την ολοκλήρωση της συνεργασίας μεταξύ περιοχών
  • Την πληροφόρηση και την αποκόμιση εμπειριών όσον αφορά την αγροτική ανάπτυξη.

Η ενεργός συμμετοχή στο δίκτυο θα έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα για όλους τους δικαιούχους της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας LEADER+.

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

Στις Περιφέρειες που καλύπτονται από το Στόχο 1, όπως η χώρα μας, το ποσοστό επιχορήγησης θα ανέρχεται κατ' ανώτερο όριο στο 75%, χωρίς να έχει ακόμη καθοριστεί επακριβώς πόσο θα είναι το ποσοστό αυτό σε κάθε είδους δράση. Υπολογίζεται, πάντως, ότι θα είναι στα ίδια περίπου πλαίσια με αυτά του LEADER-II.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Συμπληρωματικά, τα θέματα γύρω από τα οποία θα πρέπει να αναπτυχθούν τα Επιχειρησιακά Σχέδια των Ο.Τ.Δ. είναι τα εξής:

  • Η χρησιμοποίηση νέας τεχνογνωσίας και νέων τεχνολογιών, προκειμένου να καταστούν ανταγωνιστικότερα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες των αγροτικών περιοχών.
  • Η βελτίωση της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές
  • Η αξιοποίηση των τοπικών προϊόντων, ιδίως μέσω της διευκόλυνσης, με συλλογικές ενέργειες, της πρόσβασης στις αγορές για τις μικρές διαρθρώσεις παραγωγής
  • Η αξιοποίηση των φυσικών και πολιτιστικών πόρων, συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης των τοποθεσιών Κοινοτικού ενδιαφέροντος του προγράμματος NATURA 2000.

Το επιχειρησιακό Σχέδιο θα πρέπει να διορθώνεται γύρω από ένα εκ των προαναφερθέντων θεμάτων. Σε περίπτωση που αναφέρεται σε περισσότερα του ενός, θα πρέπει να καταδεικνύεται ότι παραμένει η συνεκτικότητα του Σχεδίου.