Παρουσίαση
Περιφέρεια Ηπείρου
Εργαλειοθήκη
Σημείο Επαφής
Site Map
Συνδέσεις


Παρατηρητήριο

Υφιστάμενη Κατάσταση
Δείκτες Μέτρησης & Αξιολόγησης
Τεχνοδιαγνώσεις Καινοτόμων Επιχειρήσεων Περιφέρειας Ηπείρου
Τελική Έκθεση



Ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης σε θέματα καινοτομίας στην Ήπειρο

Γενικά

Η Περιφέρεια Ηπείρου περιλαμβάνει τους νομούς Άρτας, Θεσπρωτίας, Ιωαννίνων και Πρέβεζας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2001 ο πληθυσμός της περιφέρειας είναι 353.820 άτομα, δηλαδή το 3,2% της χώρας και παράγει το 2,4% του ΑΕΠ της χώρας. Η περιφέρεια παράγει το 3,2% του προϊόντος του αγροτικού τομέα στο σύνολο της χώρας, το 1,5% της μεταποίησης και το 2,5% των υπηρεσιών.

Πίνακας 1: Κατά κεφαλή ΑΕΠ της Περιφέρειας ως ποσοστό (%) του μέσου όρου της χώρας

ΑΕΠ κατά κεφαλή της περιφέρειας Ηπείρου ως % του μ.ο της χώρας
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
80,0
78,0
77,0
65,0
64,0
68,0
69,0
68,0
68,0
75,0

Στην Ήπειρο δεν υπάρχουν πολλές μεγάλες επιχειρηματικές μονάδες, οπότε οποιαδήποτε αναπτυξιακή προσπάθεια οφείλει εκ των πραγμάτων να βασιστεί στις ΜΜΕ.

Η Ήπειρος είναι μια από τις περιφέρειες τις χώρας που παρουσιάζει αναπτυξιακή υστέρηση, και βρίσκεται σε χαμηλότερη θέση από όλες τις περιφέρειες τις Ελλάδας και τις περισσότερες περιφέρειες της Ε.Ε. Παράλληλη είναι από τις πιο απομονωμένες γεωγραφικά περιφέρειες της χώρας (από άποψη γεωγραφικής θέσης και μεταφορικών δικτύων).

Καινοτομία στην Ήπειρο

Η Ελλάδα είναι η χώρα με τις χαμηλότερες επιχειρηματικές δαπάνες σε ΕΤΑ των επιχειρήσεων στην Ε.Ε. Η περιφέρεια της Ηπείρου καταλαμβάνει μία από τις τελευταίες θέσεις σε δαπάνες σε Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη, τόσο στις επιχειρήσεις, όσο και στο σύνολο των φορέων (Πανεπιστήμια, ερευνητικοί φορείς κτλ) όπως φαίνεται και στους παρακάτω πίνακες

Πίνακας 2: Δαπάνες ΕΤΑ ανά Περιφέρειας

Πίνακας 3: Δαπάνες ΕΤΑ – ΑΕΔΕΤΕ ανά Περιφέρεια

Όσον αφορά το σύνολο των Ερευνητικών Κέντρων και Ινστιτούτων, η Περιφέρεια διέθετε περίπου το 4,4% του συνόλου των Ερευνητικών Ιδρυμάτων της χώρας (1993), κατατάσσοντάς την στην 7η θέση μεταξύ των ελληνικών Περιφερειών. Την ίδια περίοδο οι ερευνητικές δαπάνες στο σύνολο της περιφέρειας άγγιζαν το 2,25% του ΑΕΔΕΤΕ.

Παρά την παραδοχή της σημασίας της ερευνητικής δραστηριότητας από τις επιχειρήσεις τα επίπεδα των κονδυλίων που αφιερώνονται στην έρευνα είναι πολύ περιορισμένα.

Η ανάπτυξη του τεχνολογικού επιπέδου του ανθρώπινου δυναμικού δεν είναι από τις πρώτες προτεραιότητες, ενώ συγχρόνως οι συνεργασίες με ΑΕΙ και ΤΕΙ είναι σε αρχικά στάδια λόγω της απουσίας σχολών τεχνολογικής κατεύθυνσης από το τοπικό πανεπιστήμιο. Σε περιορισμό βρίσκονται και οι δραστηριότητες και συνεργασίες μεταφοράς τεχνολογίας με τεχνολογικούς φορείς.

Σύμφωνα με την ανάλυση της ζήτησης για καινοτομία στα πλαίσια του RIS Ηπείρου με στόχο την αποτύπωση της κατάστασης των επιχειρήσεων της Ηπείρου σε ότι αφορά τη χρήση και ζήτηση νέων τεχνολογιών και τεχνολογικών υπηρεσιών, προέκυψαν μεγάλες ανάγκες σε τεχνολογίες. Παράδειγμα τέτοιων τεχνολογιών αποτελούν οι τεχνολογίες Βιομηχανικής Πληροφορικής, οι Τεχνολογίες Αυτοματισμού και Τεχνολογίες Ποιοτικού Ελέγχου.

Παράλληλα διαπιστώθηκε έλλειψη χρηματοδοτικών εργαλείων για την χρηματοδότηση εκσυγχρονισμού των επιχειρήσεων καθώς και ελλιπής δικτύωση και τεχνολογική συνεργασία, τόσο μεταξύ των επιχειρήσεων, όσο και μεταξύ των επιχειρήσεων και των ερευνητικών οργανισμών της περιφέρειας.

Επιπλέον δεν υπάρχουν Τεχνολογικά Πάρκα και Κέντρα Καινοτομίας στην Ήπειρο, ώστε να στηρίξουν τις καινοτόμες ΜΜΕ και να προωθήσουν την δημιουργία νέων επιχειρήσεων.

Διάγραμμα 1: Ποσοστό καινοτόμων μεταποιητικών επιχειρήσεων ανά περιφέρεια – Επιχειρήσεις με 20 και πλέον εργαζόμενους

Ένας σημαντικός παράγοντας που πιθανά να δεσμεύει και επομένως να διαφοροποιεί την επιχειρηματική πρακτική είναι η έδρα της επιχείρησης. Από το ανωτέρω διάγραμμα είναι φανερό ότι υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση στην καινοτομικότητα των επιχειρήσεων ανάμεσα στις περιφέρειες και στις δύο χρονικές περιόδους που εξετάζονται.

Μία επιπλέον παρατήρηση είναι ότι διαχρονικά πραγματοποιήθηκαν σημαντικές ανακατατάξεις ανάμεσα στις περιφέρειες αλλάζοντας δραστικά την ιεράρχηση των περιφερειών ως προς την καινοτομική δραστηριότητα όπως παρουσιάζεται στο Διάγραμμα.

Οι σημαντικότερες θετικές μεταβολές παρατηρούνται σε δύο απομακρυσμένες περιφέρειες: στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη η οποία από την ένατη θέση ανεβαίνει στην δεύτερη και στην Ήπειρο η οποία από τη δέκατη θέση ανέρχεται στην τρίτη σηματοδοτώντας μία στροφή στην ανάπτυξη της περιφέρειας.

Παράγοντες που εμποδίζουν την ανάπτυξη καινοτομιών

Οι παράγοντες που εμποδίζουν την ανάπτυξη καινοτομιών μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κατηγορίες:

  • Οικονομικοί παράγοντες: Ανάληψη υπερβολικών οικονομικών κινδύνων, πολύ υψηλό κόστος καινοτομίας , έλλειψη κατάλληλων χρηματοδοτικών πηγών.
  • Παράγοντες που αφορούν κυρίως την επιχείρηση: Οργανωτικές δυσκαμψίες , έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, έλλειψη πληροφόρησης για την τεχνολογία, έλλειψη πληροφόρησης για τις αγορές.
  • Παράγοντες που αφορούν το περιβάλλον: Συμμόρφωση σε κανονισμούς και προδιαγραφές και έλλειψη ανταπόκρισης πελατών σε νέα προϊόντα.

Η πολιτική για την ανάπτυξη της τεχνολογίας και της καινοτομίας στην περιφέρεια Ηπείρου θα πρέπει να περιλαμβάνει ευρύτερους στόχους οι οποίοι θα αντιμετωπίζουν τόσο τις αστοχίες της αγοράς όσο και τις συστημικές αστοχίες, με στόχο:

  • τη δημιουργία καινοτομικής κουλτούρας (πρακτικές διοίκησης)
  • την ενθάρρυνση της διάχυση της τεχνολογίας σε ένα ευρύ φάσμα επιχειρήσεων (υψηλής και χαμηλής τεχνολογίας, σε παραδοσιακούς και αναδυόμενους κλάδους, σε διαφορετικά στάδια του κύκλου ζωής κ.λπ.)
  • στην προώθηση των συνεργασιών και δικτύων (clusters)
  • στην υποστήριξη της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης
  • στην ανταπόκριση στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης διευκολύνοντας τις διεθνείς διασυνδέσεις των τοπικών επιχειρήσεων

Ένα επιπλέον στοιχείο που αντικατοπτρίζει εν γένει τη διείσδυση καινοτομικών εφαρμογών στην περιφέρεια, είναι η διαχρονική εξέλιξη των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που δόθηκαν σε σύγκριση με τις αντίστοιχες στο σύνολο της χώρας.

Πίνακας 4: Διπλώματα ευρεσιτεχνίας (κατοικία καταθετών)

S.W.O.T. analysis

Strengths

  • Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ΤΕΙ Ηπείρου
  • Φορείς – Ινστιτούτα Τεχνολογικών Εφαρμογών
  • Φορείς – Ινστιτούτα Υποστήριξης Επιχειρήσεων για την Υλοποίηση Αναπτυξιακών – Ερευνητικών Προγραμμάτων
  • Οι δύο ΒΙΠΕ της περιοχής

Weaknesses

  • Οργανωτικές Δυσκαμψίες
  • Έλλειψη κατάλληλων χρηματοδοτικών πηγών
  • Έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού
  • Έλλειψη πληροφόρησης για την καινοτομία και τις αγορές
  • Έλλειψη ανταπόκρισης των πελατών
  • Ασθενή ή ανύπαρκτα δίκτυα ( με προμηθευτές, πελάτες , ανταγωνιστές)

Opportunities

  • Βελτίωση επιχειρηματικού περιβάλλοντος & βοηθητικών υποδομών για την καινοτομία (οδικό δίκτυο, Κοινωνία της Πληροφορίας, τεχνολογικός εκσυγχρονισμός επιχειρήσεων, κτλ)
  • Δυνατότητες χρηματοδότησης μεταποιητικών επιχειρήσεων από το ΚΠΣ 3, Πρόγραμμα ανταγωνιστικότητα, Κοινωνία της πληροφορίας (ΠΑΒΕΤ, ΠΡΑΞΕ, ΑΚΜΩΝ)
  • Ενίσχυση της αλληλεπίδρασης με ερευνητικούς φορείς, ΑΕΙ, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό (6ΠΠ)
  • Η προσπάθεια ανάδειξης της περιοχής σε εμπορικό κόμβο.

Threats

  • Υπερβολικός οικονομικός κίνδυνος- υψηλό κόστος καινοτομίας
  • Η γεωγραφική απομόνωση από την υπόλοιπη χώρα.
  • Ο βαθμός ορεινότητας.
  • Το χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης (το χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας)
  • Οι έντονες ενδονομαρχιακές ανισότητες και η απομόνωση των ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών.
  • Η ανεπάρκεια των διαπεριφερειακών και ενδοπεριφερειακών συνδέσεων.


Άλλα Παρατηρητήρια

The Observatory of European SMEs
Πύλη του Παρατηρητηρίου Επιχειρηματικότητας
Παρατηρητήριο Περιφερειακής Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας Κεντρικής Μακεδονίας


Φορείς Καινοτομίας

 


© 2003 - BIC ΗΠΕΙΡΟΥ
Επιστημονικό & Τεχνολογικό Πάρκο Ηπείρου
Πανεπιστημιούπολη - 45110 Ιωάννινα
ΤΗΛ: 2651044447,57 FAX: 2561044467