Η πρωτοβουλία RIS

tik.gif (96 bytes)   Εισαγωγή
tik.gif (96 bytes)   
Βασικά Χαρακτηριστικά
tik.gif (96 bytes)   
Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία

 

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ είναι μία από τις 5 Περιφέρειες που επελέγησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την διεξαγωγή του προγράμματος στρατηγικής καινοτομίας, το διάστημα 1999 - 2000. Μέχρι σήμερα 21 Ευρωπαϊκές Περιφέρειες έχουν υλοποιήσει παρόμοια προγράμματα τις διετίες 1994 - 1996 και 1997 -1998.

Αν και η σύλληψη της ιδέας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την υλοποίηση των προγραμμάτων RIS ξεκίνησε το 1991, η πολιτική και θεσμική βούληση για την υλοποίηση του εν λόγω προγράμματος ξεκίνησε το 1994.

Ο αρχικός σκοπός του προγράμματος ήταν να δώσει πρακτικό περιεχόμενο στην λευκή βίβλο του Ντελόρ όσον αφορά την «Ανάπτυξη, Ανταγωνισμό και Απασχόληση».

Ο δεύτερος σκοπός του προγράμματος, που καθορίστηκε το 1993 ήταν να δώσει πρακτική εφαρμογή στην Κοινοτική οδηγία όσον αφορά την «Συνοχή των περιφερειών, την έρευνα και την τεχνολογία - συνεργασία μεταξύ πολιτικών συνοχής και τεχνολογικής ανάπτυξης».

Ο τρίτος σκοπός του προγράμματος υπήρξε η υλοποίηση της πρότασης της Ε.Ε., που έγινε από την Επιτροπή Περιφερειακής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όσον αφορά την δυνατότητα «συνεχούς ενημέρωσης των επιχειρήσεων, που βρίσκονται σε περιφέρειες λιγότερο ανεπτυγμένες, γύρω από θέματα τεχνολογικής, παραγωγικής και διοικητικής εξέλιξης».

Το πράσινο βιβλίο της καινοτομίας του 1995, μέσα στις 12 προτεινόμενες δράσεις του, προτρέπει «την εφαρμογή της καινοτομίας στις επιχειρήσεις, ιδίως στις μικρομεσαίες, και ενισχύει την περιφερειακή διάσταση της καινοτομίας».

Τον Μάιο του 1998, η 12η Γ.Δ. (έρευνα και τεχνολογία), και η 16η Γ.Δ. (περιφερειακή πολιτική και συνοχή) εξέδωσαν ένα εγχειρίδιο με θέμα «Ενισχύοντας την συνοχή των περιφερειών και την ανταγωνιστικότητα μέσω της ανάπτυξης της τεχνολογίας, της έρευνας και της καινοτομίας». Με βάση τα αποτελέσματα και την εμπειρία από τα προγράμματα RIS, το εν λόγω εγχειρίδιο προτείνει:

Την παρέμβαση του δημόσιου για την ανάπτυξη ολοκληρωμένων υποδομών παροχής υπηρεσιών οι οποίες θα έχουν ισχυρές σχέσεις με τον επιχειρηματική αγορά.

Για την ανάπτυξη αυτών των υποδομών θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπ’ όψιν το περιβάλλον το οποίο δημιουργούν σε τοπικό επίπεδο οι επιχειρήσεις και οι φορείς παροχής υπηρεσιών υψηλής τεχνολογίας και καινοτομίας.

Οι υποδομές θα πρέπει να βασίζονται σε μία αποτελεσματική και ορθή «ανάλυση των αναγκών» των επιχειρήσεων.

Η συναίνεση, η συνεργασία, και η δέσμευση των συμμετεχόντων οργανισμών, δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, είναι άκρως αναγκαίες.

Σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, το πρόγραμμα RIS έχει ήδη βάλει τις βάσεις για μία τέτοια υποδομή που υλοποιείται από τις μελλοντικές δράσεις χρηματοδότήσης καινοτομίας και τεχνολογίας π.χ. Yorkshire and Humber της Αγγλίας, Extremadura της Ισπανίας κ.α.

επιστροφή στην κορυφή...

ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Τα προγράμματα RIS που χρηματοδοτούνται από το άρθρο 10 έχουν τρία βασικά χαρακτηριστικά:

Βασίζονται στην συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ο ιδιωτικός τομέας καθώς και οι βασικοί παράγοντες πολιτικής και ανάπτυξης της περιφέρειας πρέπει να συνεργασθούν για την ανάπτυξη και την υλοποίηση της καινοτομίας στην περιφέρεια τους).

Έχουν χαρακτήρα επίδειξης (τα αποτελέσματα και οι πιλοτικές δράσεις που δοκιμάζονται σε μία περιφέρεια μπορούν να μεταφέρονται σε άλλες περιφέρειες της Ευρώπης).

Αναπτύσσουν την διαπεριφερειακή διάσταση μέσω της διαπεριφερειακής συνεργασίας σε θέματα πολιτικών, μεθόδων και εφαρμογών.

Από πλευράς λειτουργικότητας, η άσκηση - το πρόγραμμα RIS έχει ως σκοπό:

Να δώσει άμεση απάντηση στο ερώτημα, με ποιους τρόπους θα προωθηθεί η συνεργασία μεταξύ των ΜΜΕ, των τοπικών αρχών και των οργανισμών που παρέχουν υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις, ώστε να αυξηθεί η ικανότητα τους να αντεπεξέλθουν μέσω της καινοτομίας στον διεθνή ανταγωνισμό.

Να υπάρξει ένα πλαίσιο πολιτικής κάλυψης των αναγκών των επιχειρήσεων για καινοτομία. Στη χάραξη αυτής της πολιτικής ενεργό ρόλο θα παίξουν οι δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς υποστήριξης και διάδοσης της καινοτομίας και της τεχνολογίας.

Η δομή του RIS περιλαμβάνει πολλές δραστηριότητες όπως:

Γενική εκτίμηση των Δυνατοτήτων και των Αδυναμιών, των Ευκαιριών και των Κινδύνων της περιφερειακής οικονομίας, με ειδική αναφορά στο ενδογενές δυναμικό για την καινοτομία, καθώς και περιγραφή των υπαρχόντων δικτύων συνεργασίας με δυνητικές πηγές παροχής σχετικών υπηρεσιών.

Ανάπτυξη έργων μεταφοράς τεχνολογίας και καινοτομίας

Μελέτες τάσεων των βιομηχανικών κλάδων της περιφέρειας, περιφερειακές μελέτες έρευνας και τεχνολογίας, καθώς επίσης ενέργειες παραγωγής νέων προϊόντων.

Διάγνωση τεχνολογικών και καινοτομικών αναγκών των επιχειρήσεων

επιστροφή στην κορυφή...

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

Η Ευρώπη έριξε το κύριο βάρος των προσπαθειών της κατά την τελευταία δεκαετία, στην αύξηση της παραγωγικότητας. Η αύξηση αυτή μπορεί να εκμηδενισθεί αν τεθεί στην υπηρεσία μίας ήδη ξεπερασμένης ή παρακμάζουσας τεχνολογίας. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του πράσινου βιβλίου της καινοτομίας:

«η καινοτομία πρέπει να είναι ο βασικός άξονας όλων των δράσεων της πολιτικής που αναλαμβάνονται στον τομέα των επιχειρήσεων, τόσο στα αρχικά όσο και στα τελικά στάδια της παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών».

Οι επιχειρήσεις και οι ευρωπαϊκές δημόσιες αρχές πρέπει:

«να προσανατολίσουν τις προσπάθειες τους, στο να βελτιώσουν την ικανότητα τους να μετατρέπουν τεχνολογικές ανακαλύψεις σε εμπορικές επιτυχίες και να χρηματοδοτούν αποτελεσματικά τις άυλες επενδύσεις, που έχουν αποφασιστική σημασία για το μέλλον της ανταγωνιστικότητας, της ανάπτυξης και της απασχόλησης».

Η άσκηση RIS αποτελεί μία διαδικασία μάθησης και αύξησης των εμπειριών για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη συμπεριλαμβανομένης και της ίδιας της Ε.Ε.. Μετά το τέλος της πρώτης σειράς προγραμμάτων το 1997 ζητήθηκε αξιολόγηση από ανεξάρτητη ομάδα εργασίας για να διερευνηθεί κατά πόσο τα προγράμματα είχαν οικονομική και θεσμική επίδραση και κατά πόσο είχαν δικαιώσει τις προσδοκίες όσον αφορά τον καινοτόμο και επιδεικτικό χαρακτήρα. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης ήταν ενθαρρυντικά και έδειξαν ότι:

Σε 6 από τις 8 περιφέρειες, στις οποίες εξετάσθηκαν τα αποτελέσματα του προγράμματος RIS, απεδείχθη ότι το πρόγραμμα λειτούργησε ως μηχανισμός αύξησης χρηματοδότησης των επιχειρήσεων για θέματα τεχνολογίας και καινοτομίας.

Αν και τα προγράμματα RIS επικεντρώνονται σε ορισμένες περιφέρειες, δίδεται έμφαση στην διάδοση των εμπειριών υλοποιηθέντων προγραμμάτων πριν από την ανάπτυξη των επιλογών δράσεων των νέων προγραμμάτων. Από αυτή την άποψη, το δίκτυο των RIS - RITTS, βοηθάει σημαντικά την ανταλλαγή εμπειριών, και την υποστήριξη σε επιμέρους θέματα (το πρόγραμμα RITTS είναι το «παράλληλο» πρόγραμμα της 13ης Γ.Δ.).

Επιπλέον των RIS, μέσω του άρθρου 10 έχουν χρηματοδοτηθεί 6 διαπεριφερειακά προγράμματα καινοτομίας. Αυτά τα προγράμματα αποτελούν συναφή σχέδια διότι θέτουν σε εφαρμογή την οργανωμένη μεταφορά καινοτομιών από μία ανεπτυγμένη περιφέρεια σε μία περιφέρεια με σχετική υστέρηση. Με αυτό τον τρόπο επιτρέπεται η άμεση δοκιμή μεθόδων μεταφοράς καινοτομίας που έρχεται να ικανοποιήσει άμεσα τις ανάγκες και τις ιδιομορφίες μικρομεσαίων επιχειρήσεων των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών (έμφαση στην εφαρμογή της καινοτομίας ως μέσον οικονομικής ανάπτυξης παρά απλά στην θέσπιση της καινοτομίας). Είναι φανερό ότι το RIS είναι ένα πρόγραμμα που η εφαρμογή του προϋποθέτει την ύπαρξη αποτελεσματικών οργανωτικών και διαχειριστικών δομών, τόσο σε επίπεδο λήψης αποφάσεων, όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο.

επιστροφή στην κορυφή...